Geschiedenis

Loker lag nabij de heerbaan van Kassel naar Kortrijk en was in de Romeinse tijd al bewoond: er werd een Romeins brandgraf gevonden.

In 1072 werd Loker voor het eerst schriftelijk vermeld, als Lokere. Dit kan heldere beek of omheining betekenen. De heren van Loker bewoonden vanaf de 13e eeuw de Galooie-Motte en het nabijgelegen Hof van Loker. In de 12e eeuw waren de heren van Loker van belang: Wouter van Loker was seneschalk van graaf Karel de Goede en werd, samen met de graaf, in 1127 vermoord, waarop de heerlijkheid aan het geslacht Béthune kwam, vervolgens aan Van Hondschoote en Van Horne.

Loker was tot aan de Franse Revolutie een onderdeel van de Generaliteit der Acht Parochiën van de Kasselrij Veurne Ambacht. De andere parochies die in het verband zaten, waren Woesten, Noord- en Zuidschote, Elverdinghe, Vlamertinghe, Reninghelst en Watou.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Loker geheel verwoest, vooral tijdens het Duitse offensief van begin 1918. Hierna volgde herbouw, voornamelijk volgens de vooroorlogse situatie.

De Galooie-motte is een beschermd archeologisch gebied in de tot de West-Vlaamse gemeente Heuvelland behorende plaats Loker, gelegen aan de Douanestraat.

Vermoedelijk werd hier in de 13e eeuw door de heren van Loker een mottekasteel gebouwd, oorspronkelijk waarschijnlijk in hout, maar al snel in gele baksteen. Begin 15e eeuw kwam de heerlijkheid aan de familie Van Horne. Er werd, met gebruik van de stenen van het oude kasteel, een nieuw kasteel gebouwd. Hier werd omstreeks 1900 een beperkte, en in 1976-1977 een meer uitgebreide opgraving verricht, waarbij onder meer een Romeins brandgraf werd blootgelegd. In het landschap is nog altijd een begroeide verhoging te zien waaromheen de resten van een ringvormige gracht liggen.

700 meter van de Galooie-motte verwijderd ligt het ‘Hof van Loker’, waar de heren van Loker hun hoofdzetel hadden.

Kasteel op het Lokerhof

In Loker zijn drie locati es waar ooit een kasteel heeft gestaan. Het belangrijkste stond halfweg tussen Loker en Dranouter en had de naam ‘Het Groot Lokerhof’. De eigenaars waren de ‘Heren van Loker’ sinds minstens de 12de eeuw. Deze Heren van Loker behoorden tot de sociale topklasse in het Graafschap Vlaanderen. Zo werd Walter van Loker in 1127 samen met de graaf van Vlaanderen, Karel De Goede, vermoord in de Sint-Donaaskerk te Brugge.

Het Lokerhof was opgedeeld in een opperhof en een neerhof. Recent archeologisch en geofysisch onderzoek heeft uitgewezen dat de restanten van deze site nog bewaard zijn in de ondergrond. Het geofysisch onderzoek brengt de locatie van de gracht rond het kasteel goed in beeld (zie afbeelding). Er wordt zelfs duidelijk dat het opperhof ook beschikte over een palissade. Het kasteel echter lijkt volledig verdwenen, nadat het in 1582 een eerste keer werd verwoest en het nieuwe werd afgebroken tussen 1778 en 1792.

Het archeologisch onderzoek van juli 2012 bracht vooral de boerderijfase uit de 18de-19de eeuw aan het licht. Er werd echter ook een haard in ijzerzandsteen gevonden, waardoor duidelijk is dat het oorspronkelijke neerhof uit de 12de eeuw ook op deze plaats was gevestigd (zie afbeelding). Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het Lokerhof volledig vernield tijdens het Lenteoffensief in 1918. De nieuwe boerderij werd opgetrokken ten noordwesten van de oude hoeve.